ابريشمى بود . ابريشم و پارچه‌هاى ابريشمى چين از زمانهاى بسيار قديم مورد توجه شديد مردم جهان در شرق و غرب بوده است . ميدانيم كه در دوره اشكانيان ابريشم چين از راه خراسان بايران ميآمد و از آنجا بروم برده ميشد . يكى از علل كشمكش‌هاى شديد روميها با دولت نيرومند اشكانى براى تصرف ارمنستان ، اين بود كه روم بتواند از طريق ارمنستان راهى بسوى چين باز كند ، و بتجارت ابريشم بطور مستقيم با چين بپردازد . اين وضع تا اواخر دوره ساسانى ادامه پيدا كرد . با اين تفاوت كه در دوره ساسانيان قسمت بسيار مهمى از ابريشم چين از راه درياى هند بايران وارد ميشد . تا اواخر دوره ساسانى ، بازرگانان ايرانى براى بدست آوردن كالاهاى هندى و چينى از راه دريا به بنادر هند ميرفتند « 296 » . » بدين معنى كه بازرگانان و دريانوردان حميرى و چينى اين گونه كالاها را از چين و جاوه به سيلان و بنادر هندوستان ميآوردند ، و تجارت اين گونه كالاها در انحصار ايشان بود . اما با تصرف يمن بدست ساسانيان بازرگانان ايرانى توانستند كه انحصار بازرگانى حميرىها را بشكنند ، و خود تجارت ابريشم و ادويه را بدست گيرند . بدين سبب سفر بجاوه و چين را خود به عهده گرفتند . انحصار بازرگانى كالاهاى چين و هند بويژه ابريشم از اين زمان بدست بازرگانان ايرانى افتاد . تنها چينىها بودند كه در اين زمان در درياى هند كشتىرانى ميكردند ، و كار آنها هرگز قابل مقايسه يا رقابت با ايرانيان نبود . روميها در زمان ژوستينين ( 565 - 527 م ) بسيار كوشيدند كه توسط بازرگانان حبشى از هنديها ابريشم خريدارى كنند . اين دادوستد هم بسود روميها بود و هم بسود حبشىها بدين‌سان روميها ديگر مجبور نميشدند كه ابريشم را از ايرانيان بخرند كه در حقيقت دشمن مشترك آنها و حبشىها بودند .

--> ( 296 ) - دريانوردى ايرانيان دكتر هادى حسن .